Parafia pw. Świętego Leonarda Tyszowce

Dekanat: Tyszowce

ul. Kościelna 27; 22-630 Tyszowce

tel.: 84 661 9393

www: parafiatyszowce.pl

Parafia pw. Świętego Leonarda Tyszowce
fot. ks. Jacek Rak
GPS: 50.610443, 23.707022

Księża pracujący w parafii

Msze Święte

Niedziele: 07:00 * 08:00 09:30 10:45 * 12:00 16:00

Dni powszednie: 07:00 17:00


Odpust parafialny: św. Leonarda (6 listopada)

Dane administracyjne

Liczba mieszkańców: 3900

Liczba katolików: 3900

Do parafii należą

Do parafii należą miejscowości: Czermno Kol., Klątwy, Lipowiec, Mikulin, Podbor, Przewale, Tyszowce, Wojciechówka, Zielone

Rys historyczny

W pierwszej poł. w. XV Tyszowce były lennem książąt mazowieckich, po r. 1462 przechodzą do dóbr królewskich, do r. 1768 siedziba starostwa niegrodowego. Miasto lokowane zapewne przed r. 1424 i ponownie w r. 1453. Miasto zniszczone w czasie wojen w połowie w. XVII (tu zawiązano w 1655 r. Konfederację Tyszowiecką przeciw Szwedom) oraz kilkakrotnie pożarami w 1. poł. w. XVIII.

Utrata praw miejskich w 1869 r. Osada prawie w całości spalona w r. 1907 oraz w okresie drugiej wojny światowej. Kościół parafialny usytuowany na wschód od rynku. W 1750 r. wzmiankowane trzy drewniane cerkwie unickie: parafialna, oraz dwie filialne na przedmieściach Dębina i Zamłyniu (wszystkie trzy zamienione ok. r. 1875 na prawosławne), ponadto w 1891 r. wzniesiono murowaną cerkiew prawosławną, drewniane cerkwie istniały jeszcze w r. 1902. Tyszowce odzyskały prawa miejskie 1 I 2000 r.

Erygowanie parafii rzymskokatolickiej w Tyszowcach miało miejsce najprawdopodobniej przed r. 1424 (w czasie pierwszej lokacji miasta), zapewne z fundacji księcia Ziemowita IV. Wg wizytacji z r. 1603 istniał kościół drewniany, spalony ok. r. 1629; odbudowany staraniem proboszcza ks. Bartłomieja Szołomowskiego, nie był ukończony w r. 1637, zniszczony częściowo 1648 r. przez Kozaków, następnie zapewne odbudowany (drewniany wzmiankowany w wizytacjach 1671, 1717). Kolejny drewniany, z fasadą dwuwieżową, wzniesiony w r. 1722 z fundacji Piotra Potockiego, wojewody czernihowskiego, starosty tyszowieckiego
i jego żony Katarzyny z Chodorowskich; konsekrowany w r. 1726 (pw. św. Leonarda i św. Krzyża); spalony w r. 1803.

Do końca w. XVIII parafia należała do diecezji chełmskiej (wchodziła w skład dekanatu grabowieckiego). W w. XIX w diecezji lubelskiej został utworzony dekanat tyszowiecki, który istniał do r. 1865. Potem parafia została włączona do dekanatu tomaszowskiego. Dekanat tyszowiecki reaktywowano po I wojnie światowej. Granice parafii były bardzo rozległe. W wyniku podziału omawianego terenu w XX w. utworzono parafie w: Perespie, Sahryniu i Turkowicach. Uposażenie parafii tyszowieckiej było dość znaczne, a składały się na nie: 3 łany pola, 3 łąki, dziesięciny, snopowe. Przy parafii już w w. XVII prawdopodobnie istniał szpital dla ubogich i bractwo różańcowe. Od dawna rozwijał się tutaj kult św. Leonarda (przejawiało się to m.in. w modlitwach zanoszonych za jego pośrednictwem przez matki brzemienne).

Od r. 1955 czasowo w Tyszowcach pracowały Służebniczki NMP (starowiejskie). Dom zakonny zorganizowały sobie w r. 1975 (były do  1993 r.). W 1997 r. powstał na terenie poprzedniej plebanii klasztor Mniszek Kamedułek. W XVIII w. proboszczem w Tyszowcach był ks. Melchior Jan Kochnowski, późniejszy bp sufragan chełmski.

Obecny kościół wzniesiony w latach: 1865-7 (nawa) i 1869-1870 (prezbiterium i wieża) wg projektu Henryka Marconiego. Świątynia murowana z cegły, otynkowana. Trójnawowa z czteroprzęsłowym korpusem i czworobocznym prezbiterium, równej szerokości z nawą główną, z dwiema kwadratowymi zakrystiami po bokach; od frontu dwie czworoboczne wieże. Wewnątrz sufity, ściany rozczłonkowane pilastrami. Fasada w części środkowej ujęta zdwojonymi pilastrami, z półkoliście zamkniętą wnęką pomiędzy nimi, zwieńczona trójkątnym szczytem; wieże dwukondygnacjowe, z pilastrami na narożach. Ściany boczne dzielone pilastrami na wysokich cokołach, podtrzymującymi belkowanie obiegające wokół kościół. Okna zamknięte półkoliście. Dachy dwuspadowe oraz czworoboczne hełmy wież z wysokimi balasami i wieżyczka na sygnaturkę kryte blachą; szczyt, wieże i wieżyczka na sygnaturkę zwieńczone żelaznymi, kutymi krzyżami.

Ołtarz główny i dwa ołtarze boczne, analogiczne, o charakterze późnobarokowym, w głównym dwie rzeźby niezidentyfikowanych świętych, późnobarokowe z 1. poł. w. XVIII oraz obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem z przełomu w. XVII/XVIII, mocno przemalowany, w sukienkach drewnianych, zapewne z w. XIX; w jednym z bocznych ołtarzy obrazy: św. Stanisław Kostka z ok. poł. w. XVIII, z herbem Kostków Dąbrowa, gruntownie przemalowany, z datą 1940 i sygn. Aleksandra Mizerskiego z Tyszowiec; w zwieńczeniu św. Stanisław bp z w. XVIII. Dwa ołtarze boczne rokokowe z 2. poł. w. XVIII, z mensami po r. 1870, przeniesione z kościoła pobernardyńskiego w Radecznicy; w lewym rzeźby zakonnicy i niezidentyfikowanego papieża rokokowe z 2. poł. w. XVIII, w polu głównym obraz św. Leonarda z 1. poł, w. XVII, w sukience wraz z krzyżem i pastorałem srebrnymi, częściowo pozłacanymi z w. XVII, tabernakulum zapewne z w. XIX. Ambona rokokowa z 2. poł. w. XVIII, z nowszą rzeźbą NMP Niepokalanie Poczętej. Dwa konfesjonały z w. XVIII. Chrzcielnica z w. XVIII, z miedzianą misą. Feretron o charakterze późnobarokowym z przełomu w. XVIII/XIX z obrazami: Matki Boskiej Różańcowej oraz Dzieciątka Jezus. Dwa obrazy pounickie: Męczeństwo św. Jozafata i św. Mikołaj bp z 1. poł. w. XIX. Krucyfiks późnobarokowy w. XVIII (prawdopodobnie z ołtarza z kościoła pobernardyńskiego w Radecznicy). Kielich późnobarokowy w. XVIII, gładki. Krzyż ołtarzowy klasycystyczny
z w. XIX, metalowy. Lichtarz późnobarokowy w. XVIII, cynowy. Cztery świece woskowe ulane w w. XVII dla uczczenia zwycięstwa Konfederacji Tyszowieckiej (wys. ok. 4 m). Obok kościoła stoi murowana dzwonnica z trzema dzwonami wykonanymi przez firmę Felczyńskich w Przemyślu. Na cmentarzu kościelnym 4 kaplice z I połowy w. XIX.

Domy zakonne na terenie parafii

Mniszki Kamedułki

Cmentarz grzebalny

Kapłani zmarli pochowani na cmentarzu parafialnym:
ks. Michał Kot (+1989), ks. Władysław Tarkowski (+1981), ks. Władysław Zakrzewski (+2013)

Kaplice na terenie parafii

Kościół filialny: Przewale

Kaplice: Tyszowce: Dom Opieki Społecznej, Klasztor Sióstr Mniszek Kamedułek

Ruchy i stowarzyszenia

Kapłani, którzy pracowali w parafii

Proboszczowie:
ks. Tomasz Raczkowski (1989-1992), ks. Lucjan Szymanek (1992-2004), ks. Grzegorz Chabros (2004-2014), ks. Wiesław Banaś (2014-2016)

Wikariusze:
ks. Józef Bednarski (1992-2000), ks. Krzysztof Jankowski (1992-1995), ks. Tomasz Pawęzka (1995-1997), ks. Krzysztof Gajewski (1997-1999), ks. Andrzej Kijek (1999-2003), ks. Jarosław Cioch (2000-2001), ks. Mieczysław Kaciuba (2001-2003), ks. Krzysztof Wawszczak (2003-2004), ks. Artur Schodziński (2004-2006), ks. Karol Bryła (2005-2007), ks. Janusz Krupa (2006-2011), ks. Adam Mulawa (2007-2009), ks. Dariusz Babiak (2009-2014), ks. Mateusz Januszewski (2011-2014), ks. Adam Palonka (2014-2017)

Kapłani, zakonnicy i zakonnice pochodzący z parafii

ks. Roman Marszalec, + ks. Adolf Wawrzyniak, ks. Wiesław Galant, ks. Marcin Jakubiak, ks. Antoni Bezpalko (diec. sandomierska), ks. Mieczysław Bochenek (archidiec. lubelska), ks. Jan Jakubiak (archidiec. lubelska), ks. Krzysztof Jakubiak (diec. Linz), ks. Piotr Kawałko (archidiec. lubelska), ks. Eugeniusz Kościółko (archidiec. lubelska), o. Zdzisław Sendecki OFMConv, ks. Grzegorz Wojciechowski (archidiec. lubelska), ks. Władysław Zakrzewski (archidiec. lubelska), ks. Emil Kancir (archidiec. lubelska), ks. Grzegorz Kowalski (archidiec. łódzka), s. Adela Lipczewska CSSJ, s. Maria Korobiej ABMV