Parafia pw. Przemienienia Pańskiego Tarnogród

Dekanat: Tarnogród

Parafia pw. Przemienienia Pańskiego Tarnogród
fot. ks. Jacek Rak
GPS: 50.363071, 22.744345

Księża pracujący w parafii

Msze Święte

Niedziele: 07:00 (Szpital) 08:00 09:00 (Korchów) 09:30 (z udziałem dzieci) 10:30 (Wola Różaniecka) 11:00 15:00 (kościół św. Rocha) 17:00

Dni powszednie: 06:30 07:00 17:00 (czas zimowy) 18:00 (czas letni)

Odpust parafialny: Przemienia Pańskiego (6 sierpnia)

Wspólnoty parafialne

Dane z 2025 roku

Dane administracyjne

5 595 Mieszkańców
5 205 Katolików

Do parafii należą

Do parafii należą miejscowości: Korchów I, Korchów II, Luchów Dolny (od nr 159 do nr 189), Płusy, Tarnogród, Wola Różaniecka

Rys historyczny

Tarnogród, jako osada, został założony przywilejem lokacyjnym wydanym przez króla polskiego Zygmunta Augusta w maju 1567 r. W tym akcie prawnym król wyznaczył uposażenie dla kapłana katolickiego i kościoła, który mieszczanie mieli wystawić. W 1568 r. mieszkańcy Tarnogrodu zbudowali drewniany kościół pw. Świętego Ducha, zwany szpitalnym. Był to pierwszy kościół w Tarnogrodzie, choć nie parafialny. Następnie, również z drewna, wzniesiono świątynię parafialną, do której już został skierowany kapłan. Formalnie parafia została erygowana przez bpa przemyskiego, Wawrzyńca Goślickiego, aktem erekcyjnym wydanym w Brzozowie 23 I 1598 r. Wcześniej Jan Zamoyski wydał przywilej fundacyjny dla parafii i zapewnił jej uposażenie.

Drugi kościół, a pierwszy parafialny, spłonął w 1629 r. w samą procesję Bożego Ciała. Mianowany przez władze proboszczem ks. Andrzej Kłopocki, sumptem Tomasza Zamoyskiego, własnym i parafian w latach 1632-1634 wystawił kościół z drewna, który odznaczał się piękną architekturą i bogato wyposażonym wnętrzem. Poświęcenia dokonał bp Zachariasz Nowoszycki, sufragan lwowski. Kościół poświęcono Przemienieniu Pańskiemu, św. Annie, św. Andrzejowi Apostołowi i św. Wawrzyńcowi w 1636 r. Kościół ten przetrzymał burze dziejowe takie jak: najazdy Kozaków, Tatarów, Węgrów i Szwedów.

Ponieważ drewniana świątynia nie dawała gwarancji trwałości i bezpieczeństwa, na wniosek bpa przemyskiego, miejscowy proboszcz ks. Józef Łysakowski rozpoczął w 1750 r. budowę nowego kościoła murowanego. Planów dostarczył mu architekt Merettini, który zbudował wokół Lwowa budowle sakralne i świeckie. Część świątyni, tzn. zakrystię od strony północnej, prezbiterium i kaplicę Matki Bożej od strony południowej, zbudowano do roku 1764. W tym też roku rozebrano poprzedni kościół. Cała nawa została skończona za ks. infułata Baltazara Dulewskiego w latach 1771-1778. Kościół, w stylu barokowym, z pięknymi kapitelami z piaskowca wewnątrz i zewnątrz, z kamiennymi lampionami na frontonie, otrzymał tytuł Przemienienia Pańskiego.

W kościele znajduje się wielki manierystyczny ołtarz z II połowy XVII wieku. Sprowadził go do Tarnogrodu ks. Dulewski w 1783 r. z Kolegiaty Zamojskiej. Jest on pierwszym ołtarzem Katedry Zamojskiej - wykonany w Zamościu w 1635 roku na zamówienie samego kanclerza Jana Zamoyskiego. Ołtarz - według projektu B. Morando - polichromowany i złocony, wykonał z drewna sztukator F. Moller. Jego złocenie zakończono w 1782 roku. W polach znajdują się obrazy Boga Ojca, Przemienienie Pańskie - piękna kopia obrazu Rafaela, zaś na zasuwie jest Zwiastowanie, które wskazuje na Murilla oraz dwa boczne oryginalne obrazy na desce: św. Jan Ewangelista i św. Jan Chrzciciel. Obrazy te zostały zamówione u Domenica Tintoretta w Wenecji przez kanclerza Jana Zamoyskiego w 1601 r.

Do w. XIX parafia należała do diecezji przemyskiej i wchodziła w skład archidiakonatu jarosławskiego. Granice parafii tarnogrodzkiej były bardzo rozlegle. Dopiero w XX w. uległy znacznemu uszczupleniu na skutek powstawania nowych parafii: w r. 1919 powstały parafie w Biszczy i Luchowie Górnym, następnie w r. 1922 w Księżpolu i wreszcie w r. 1975 w Różańcu. Od początku istnienia parafii aż do r. 1850 była czynna szkoła. W 1635 r. powstał szpitalik parafialny. Przy parafii istniały bractwa: św. Anny, różańcowe, literackie. Od 1943 r. w Tarnogrodzie pracują siostry serafitki.

Cmentarz grzebalny

1. Cmentarz rzymskokatolicki, dawniej także greckokatolicki w Tarnogrodzie, za Przedmieściu Bukowskim, czynny, założony w I poł. w. XVIII, zamknięty z powodu przepełnienia w r. 1828, ponownie rekoncyliowany w r. 1949, obecnie korzystają z niego tylko rzymskokatolicy, w kształcie wydłużonego czworoboku o pow. 1 ha, podzielony na kwatery, ogrodzony metalowymi przęsłami przy metalowych słupach

2. Cmentarz rzymskokatolicki i prawosławny, dawniej także greckokatolicki w Tarnogrodzie, czynny, założony ok. r. 1828 jako kontynuacja cmentarza na Przedmieściu Bukowskim, od r. 1955 nie korzystają z niego katolicy. Obecnie cmentarz czynny jest tylko dla prawosławnych.

3. Cmentarz przycerkiewny w Tarnogrodzie, z grobami duchownych, nieczynny, w kształcie wieloboku o pow. 0,15 ha

4. Cmentarz żydowski w Tarnogrodzie, nieczynny, założony na przełomie w. XVII i XVII

5. Cmentarz żydowski z okresu II wojny światowej w Tarnogrodzie, nieczynny, założóny w r. 1942

6. Cmentarz epidemiczny w Tarnogrodzie, nieczynny, czynny był do pocz. XVIII w., w kształcie wydłużonego prostokąta o pow. 0,52 ha, ogrodzony drewnianym płotem sztachetowym

7. Cmentarz prawosławny w Płusach, czynny, założony na przełomie w. XIX i XX, w kształcie trapezu o pow. 0,13 ha, ogrodzony metalową siatką przy kamiennych słupach

Kapłani zmarli pochowani na cmentarzach parafialnych:
ks. Michał Krypiakiewicz (+1831), ks. Konstanty Polaczek (+1888), ks. Edmund Bogusławski (+1899), ks. Jan Bieniasiewicz (+1903), ks. Michał Larwiński (+1973), ks. Antoni Mulawa (+1994), ks. Edward Ludwicki (+2013)

Kaplice na terenie parafii

1. Kościół filialny, pw. św. Rocha, w Tarnogrodzie

Wzniesiony z 1. poł. w. XVII (1624?), jako kościół wotywny w związku z epidemiami, być może fundacji Tomasza Zamoyskiego wojewody podolskiego i kijowskiego, późniejszego kanclerza wielkiego koronnego. Poświęcony w r. 1668 przez dziekana leżajskiego, ks. Tomasza Kaczorkiewicza, remontowany m.in. w r. 1846/1847, odnowiony w r. 1907 i 1996. Orientowany. Drewniany, konstrukcji zrębowej, na ceglanej podmurówce, oszalowany, wzmocniony lisicami. Jednonawowy, z nieco węższym prezbiterium zamkniętym trójbocznie, przy którym od północy zakrystia. Od zachodu otwarta kruchta z w. XIX, na czterech słupach. Strop płaski z fasetą. Belka tęczowa fazowana z rozetą i datą 1624, wsparta na konsolkach z krucyfiksem rokokowym. Chór muzyczny drewniany wsparty na dwóch słupach. Dach dwuspadowy wspólny dla nawy i prezbiterium, z wieżyczką na sygnaturkę pobitą blachą, nad zakrystią kalenicowy o trzech połaciach; pobite gontem. Ołtarz główny barokowy ok. poł. w. XVII z dwiema rzeźbami apostołów oraz obrazem św. Rocha ok. poł. w. XIX; przy ołtarzu na konsolkach rzeźby śś. Kazimierza i Zygmunta. Organy barokowe z w. XVIII. Ławka barokowa z w. XVIII. Obrazy: 1. św. Roch z w. XVII; 2. Wręczenie kluczy św. Piotrowi, barokowy z 1. poł. w. XVIII; 3. św. Sebastian z w. XVIII; 4. św. Michał z w. XVIII; 5. Ukrzyżowanie ludowy.

O d p u s t: św. Rocha (16 VIII).

2. Kościół filialny, pw. MB Królowej Polski, w Korchowie, wg projektu inż. Jana Nowaka z Tomaszowa Lub., o pow. 200m?, jednonawowy, kryty blachą, wnętrze wg projektu mgr inż. Marii Chomentowskiej z Lublina

O d p u s t: MB Królowej Polski (3 V).

3. Kościół filialny w Woli Różanieckiej, wg projektu inż. mgr. Władysława Frąckiewicza z Krasnegostawu, o pow. 290m?, murowany, jednonawowy, kryty blachą, projekt wnętrza inż. mgr Marii Chomentowskiej z Lublina

3. Kaplica w szpitalu w Tarnogrodzie.

4. Kapliczka w Płusach. Drewniana, czworoboczna, oszalowana. Daszek dwuspadowy. Wewnątrz rzeźba św. Jana Nepomucena z w. XIX, ludowa.

Kapłani, którzy pracowali w parafii

Proboszczowieks. Edward Ludwicki (1977-2002), ks. Ryszard Sierkowski (2002-2011)

Wikariuszeks. Stanisław Małysz (1982-1992), ks. Jarosław Feresz (1991-1992), ks. Bogusław Kornaga (1992-2000), ks. Henryk Wyrostkiewicz (1992-1993), ks. Witold Mikulski (1993-1995), ks. Sławomir Szewczak (1995-1998), ks. Miłosław Żur (1998-2002), ks. Marian Ciupik (2000-2001), ks. Robert Dragan (2001-2004), ks. Bogdan Nowicki (2002-2006), ks. Waldemar Szczepaniuk (2004-2008), ks. Andrzej Łuszcz (2006-2008), ks. Daniel Pachla (2008-2013), ks. Paweł Badach (2008-2013), ks. Karol Bryła (2013-2014), ks. Grzegorz Szlązak (2014-2017), ks. Piotr Wojnar (2009-2018), ks. Adam Palonka (2017-2018), ks. Dariusz Bajwoluk (2018-2019), ks. Wojciech Suchowierz (2018-2023), ks. Rafał Ćwikła (2019-2024), ks. Arkadiusz Jakubczak (2023-2024), ks. Daniel Wójcik (2024-2025)

Kapłani, zakonnicy i zakonnice pochodzący z parafii

ks. Waldemar Dudziński, ks. Jacek Zieliński, ks. Krystian Bordzań, ks. Adam Mulawa, ks. Ryszard Bordzań, ks. Maciej Banach, ks. Wincenty Cap (archidiec. lubelska), ks. Ryszard Lis (archidiec. lubelska), ks. Janusz Rzeźnik (archidiec. lubelska), ks. Jan Strep (archidiec. lubelska), ks. Wiesław Lipka (archidiec. warmińska), ks. Jan Sereda CSMA, + o. Dariusz Łysakowski CSsR, s. Anania Michalina Klecha CMBB, s. Nulla Stanisława Szymanik CMBB, s. Stefania Danuta Zawada CMBB, s. Ezechiela Maria Pintal CMBB, s. Elżbieta Beata Masztalewicz CMBB, s. Jonatana Mariola Mach CMBB, s. Lucjana Renata Michajluk CSFB, s. Józefa Janina Zarosa OSFB, s. Benedykta Irena Rębacz (Zgr. S. Współnej Pracy od Niepokalanej Maryi)