Parafia pw. Świętego Jana Chrzciciela Trzęsiny

Dekanat: Biłgoraj Północ

Trzęsiny 30; Trzęsiny ; 22-463 Radecznica

tel.: 84 681 0272

Parafia pw. Świętego Jana Chrzciciela Trzęsiny
fot. ks. Jacek Rak
GPS: 50.644814, 22.797260

Księża pracujący w parafii

Msze Święte

Niedziele: 09:00 11:30

Dni powszednie: 17:00 * 18:00 *


Odpust parafialny: św. Jana Chrzciciela (24 czerwca)

Dane administracyjne

Liczba mieszkańców: 1135

Liczba katolików: 1135

Do parafii należą

Do parafii należą miejscowości: Czarnystok, Smoryń, Trzęsiny, Wólka Czarnostocka, Żelebsko

Rys historyczny

Najstarsze dane o miejscowościach z terenu obecnej parafii Trzęsiny są o wsi Czarnystok-Ruś. Wieś została osadzona w r. 1536 przez Jana, Krzysztofa i Szczepana Latyczyńskich, którzy dali prawo na zamieszkanie w tym miejscu Sienkowi. W r. 1593 wioskę włączono do Ordynacji Zamojskiej. Źródła podają, że z pagórka, zwanego ?Górą Trzęsińską?, wydobywano kamień na budowę murów Zamościa (ponadto na kościół ?Na wodzie? w Zwierzyńcu). W Czarnymstoku-Rusi istniała cerkiew unicka filialna należąca do parafii Tereszpol. Data budowy nieznana. W r. 1699 wzmiankowana jako cerkiew parafialna unicka pw. św. Praksedy, która funkcjonowała do r. 1875, następnie zamieniona na cerkiew prawosławną. W pobliżu cerkwi istniał cmentarz. Cerkiew rozebrano na przełomie w. XIX/XX. Na miejscu cerkwi postawiono murowaną kapliczkę, która istnieje do dziś. W r. 1902 wzniesiono prawosławną drewnianą cerkiew w Trzęsinach, głównie staraniem prawosławnych zakonnic osiadłych w zabranym, przez rząd carski na rzecz prawosławia, klasztorze OO. Bernardynów w Radecznicy. Zakonnice prowadziły, przez pewien czas, szkołę w Trzęsinach w budynku obecnej plebanii. Od r. 1902 przy cerkwi zamieszkał pop w charakterze kapelana. Taki stan trwał do I wojny światowej. Po I wojnie światowej cerkiew zamieniono na kościół rzymskokatolicki. Parafię łacińską erygował, 15 X 1922 r., bp. lubelski Marian Fulman. Została wydzielona z parafii: Radzięcin i Szczebrzeszyn. Od początku swego istnienia znalazła się w ramach dekanatu Szczebrzeszyn (obecnie w dekanacie biłgorajskim północnym). Plebanię urządzono w dawnej szkole, a budynki gospodarcze wybudowano w r. 1926. Cmentarz grzebalny założono w r. 1925. Od 2 maja 1930 r. do 8 lutego 1932 r. proboszczem w Trzęsinach był ks. Zygmunt Pisarski.

II wojna światowa zapisała się smutnymi wspomnieniami w historii parafii. W r. 1943 wysiedlono Trzęsiny i Smoryń; były ofiary śmiertelne. Mieszkańcy razem ze swoim proboszczem, ks. J. Perskiewiczem, przeszli obóz w Zwierzyńcu. W r. 1948 w Trzęsinach gościł bp lubelski Stefan Wyszyński. Teren parafii uległ nieznacznemu powiększeniu w r. 1955 na skutek przyłączenia małej miejscowości Żelebsko (5 domów).

Kapitalny remont plebanii w r. 1996 (była niezamieszkana od 1987 r.), dobudowano kotłownię na olej opałowy w r. 1998, odbudowano ?Organistówkę? z przeznaczeniem na Dom Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży (prace trwały w latach: 1997-99). Tablicę pamiątkową, poświęcił Jan Paweł II w Zamościu 12.06.1999 r. Uroczystego poświęcenia i otwarcia Domu dokonał ks. bp Mariusz Leszczyński w dniu 7 XI 1999 r. Odnowiono też świątynię parafialną Do cmentarza zrobiono drogę asfaltową a także ułożono parking przy cmentarzu.

Kościół parafialny, pw. Świętego Jana Chrzciciela, pierwotnie cerkiew prawosławna, z r. 1902, drewniany, na podmurówce z cegły i kamienia, rekoncyliowany 15 października 1922 r. przez ks. a. Wadowskiego. W 1923 r. po lewej stronie prezbiterium dobudowano zakrystię.

W latach: 1933-34 kościół przebudowano i powiększono. Wykonano nowy ołtarz główny z obrazami: Chrztu Chrystusa w Jordanie i Św. Antoniego Padewskiego oraz 2 ołtarze boczne - pomalowane na biało z pozłacanymi ornamentami. Świątynia została oszalowana. W 1955 r. zdjęto kopułę, która była na cerkwi prawosławnej (wcześniej zmieniono tylko krzyż). W roku 1957 dokończono budowę wieży nad przednią częścią nawy. W 1957 r. wykonano nową chrzcielnicę. W latach 1982/83 szalowano sufit w kościele. W 1983 r. zrobiono nowy ołtarz soborowy, dębowy. W 1991r. - odnowiono dach na kościele. W latach 1998/2000: malowanie i złocenie ołtarzy, ambony i chrzcielnicy, malowanie z zewnątrz kościoła i dzwonnicy, malowanie wewnątrz oraz odnowienie obrazów, feretronów oraz Drogi Krzyżowej, wykonano nową instalację elektryczną kościoła, wymieniono wyposażenie zakrystii.

Orientowany, nawa na rzucie prostokąta, z mniejszą, kwadratową kruchtą z frontu, otwartą na nawę. Od wschodu prezbiterium zamknięte ścianą prostą, po obu jego bokach zakrystie. W przedniej części nawy chór muzyczny na dwóch słupach. Nawa przykryta jest stropem z zaokrąglonymi fasetami. Prezbiterium pozornym sklepieniem o mocno spłaszczonym łuku. Okna zamknięte półkoliście. Bryła kościoła prosta, ściany oszalowane deskami przybijanymi pionowo z listwowaniem, wzmocnione lisicami, narożniki odeskowane. W elewacji frontowej nad drzwiami głównymi kruchty małe okienko chóru, w szczycie dachu ząbkowane wiatrownice. Szczyt dachu nawy głównej oszalowany w jodełka, w jego środku duże okna zamknięte półkoliście. Nad przednią częścią nawy trójczłonowa wieża na rzucie kwadratu, przykryta wysokim, ośmiopołaciowym ostrosłupem zwieńczonym krzyżem. Dachy dwuspadowe, pobite blachą.

W ołtarzu głównym obrazy: Chrztu Chrystusa w Jordanie i Św. Antoniego Padewskiego. Po lewej stronie nawy ołtarz Św. Józefa Oblubieńca NMP, z prawej obraz Matki Bożej.

Obok kościoła drewniana dzwonnica z r. 1950, w niej 2 dzwony. Na cmentarzu kościelnym kamienna figura z krzyżem na cokole pamiątka prześwięcenia kościoła 15 .X.1922 r.

Cmentarz grzebalny

1. Cmentarz grzebalny, położony 300 m na południowy - wschód od kościoła, pod lasem, poza zabudową, założony w r. 1925, poświęcony 2 listopada 1926 r., o kształcie wydłużonego czworoboku o powierzchni ok. 1 i pół morga, podzielony na kwatery. Groby w rzędach, kierowane na wschód. Na cmentarzu nie ma nagrobków o wartościach zabytkowych. Jest kilka grobów prawosławnych (w dawnej części cmentarza prawosławnego).Najstarsze nagrobki pochodzą z lat 1925-30. Cmentarz ogrodzony metalowymi przęsłami w 1984 r. Znajduje się tu drewniana kaplica postawiona w 1992 r.

2. Cmentarz z I wojny światowej, nieczynny, położony 800 m. na zachód od wsi przy trasie od Smorynia do Frampola, poza zabudową, po lewej stronie tej trasy, obok lasu sosnowo - dębowego. Cmentarz powstał po 1915 r., choć nie wykluczone, że dopiero w 1918 r. tj. po uzyskaniu przez Polskę niepodległości. Ma układ prostokąta o powierzchni 3,5 ara, z symetrycznie rozlokowanymi mogiłami zbiorowymi. Na cmentarzu znajduje się 6 mogił zbiorowych, obwiedzionych betonowymi opaskami. Na mogiłach metalowe krzyże z tabliczkami żołnierz nieznany. Na mogile centralnej krzyż żelazny (do niedawna drewniany) upamiętniający założenie cmentarza. Na cmentarzu pochowani są żołnierze armii rosyjskiej i austriackiej polegli w czasie I wojny światowej. Cmentarz ogrodzony jest siatką metalową przy metalowych słupkach, na podmurowaniu.

Kaplice na terenie parafii

1. Drewniana kapliczka św. Antoniego w Trzęsinach, przy drodze do Żelebska, za cmentarzem, obok źródełka, z pocz. w. XIX (data na belce 1803 r.) Przez pewien czas mieszkał tu pustelnik, a w czasie II wojny światowej była schronieniem dla Żydówki.

2. Murowana kapliczka w miejscu dawnej cerkwi w Czarnymstoku na Rusi. Obecnie w wyposażeniu kapliczki jest ludowa rzeźba Św. Michała Archanioła, patrona Małopolski. Święty trzyma w prawej ręce wzniesiony miecz, w lewej wagę i depcze lewą nogą szatana. Doliną Gorajca przebiegała historyczna granica Małopolski i Rusi Czerwonej.

3. Drewniana kapliczka w Smoryniu z XIX w., wotum hrabiny za ocalenie z zarazy.

Ponadto na terenie parafii istnieje 15 figur murowanych i 14 krzyży przydrożnych

Ruchy i stowarzyszenia

Kapłani, którzy pracowali w parafii

Proboszczowie:
ks. Wacław Daruk (1970-1996)

Kapłani, zakonnicy i zakonnice pochodzący z parafii

ks. Stanisław Kupczak, ks. Stanisław Książek, ks. Edrawd Borsuk (archidiec. lubleska), ks. Stanisław Furlepa (archidiec. lubelska), o. Józef Kot OFM, s. Edwina Kijek, s. Milena Kijek, s. Maria Mrożek, s. Lilianna Rapa, s. Maksymiliana Nowakowska